رفع مشکل گیر کردن دکمه دسته PS5 و ایکس باکس (بدون نیاز به باز کردن!)

پیدا کردن راهی سریع برای رفع گیر کردن دکمه دسته پلی‌استیشن ۵ و ایکس باکس، یکی از حیاتی‌ترین نیازهای گیمرها در مواجهه با کند شدن ناگهانی کنترلر است. تصور کنید در دقیقه ۹۰ بازی FC (فیفا) یا وسط یک درگیری نفس‌گیر در وارزون هستید؛ دکمه ضربدر (X)، دکمه A یا دکمه‌های بالایی (R1 و RB) را فشار می‌دهید، اما دکمه به جای اینکه سریع به بالا برگردد، در داخل قاب گیر می‌کند، سفت می‌شود و یا حالت چسبندگی پیدا می‌کند!

بسیاری از کاربران با دیدن این مشکل تصور می‌کنند که باید کنترلر خود را به تعمیرگاه ببرند و هزینه سنگینی بپردازند؛ در حالی که در بیش از ۸۰ درصد مواقع، این چسبندگی ناشی از جرم گرفتن شیارهاست و در کمتر از ۵ دقیقه در خانه حل می‌شود. در این مقاله از مجله اینترنتی آیتکو، روش‌های کاملاً ایمن و خانگی برای نرم کردن و تمیز کردن دکمه‌ها را بدون نیاز به باز کردن حتی یک پیچ به شما آموزش می‌دهیم.

چرا دکمه‌های کنترلر بعد از مدتی سفت می‌شوند یا پایین می‌مانند؟

قبل از اینکه دست به کار شوید، باید بدانید که سفت شدن یا پایین ماندن دکمه‌ها به یکی از این دو دلیل اتفاق می‌افتد:

• نفوذ عرق دست، چربی و مایعات قندی (شایع‌ترین علت): در حین هیجان بازی، کف دست عرق می‌کند و این رطوبت به همراه گرد و غبار هوا یا چربی چیپس و پفک، به داخل درزهای بسیار باریکِ دور دکمه‌ها نفوذ می‌کند. همچنین پاشیده شدن حتی یک قطره نوشابه یا شربت روی دسته، پس از خشک شدن مانند چسب عمل کرده و دیواره دکمه را به قاب دسته می‌چسباند.
• پاره شدن ذغالی (ربر) زیر دکمه: در زیر دکمه‌های کنترلر، یک قطعه پلاستیکی نرم به نام «واشر ذغالی» وجود دارد که کارِ فنر را انجام می‌دهد و دکمه را به بالا پرتاب می‌کند. اگر این لاستیک بر اثر فشار زیاد پاره شود، دکمه کاملاً بی‌جان و لق می‌شود.

مرحله اول: تشخیص علت گیر کردن دکمه دسته با تست آنلاین!

چطور بدون باز کردن قاب بفهمیم که مشکل از «کثیفی دور دکمه» است و یا «ذغالی و برد داخلی» خراب شده‌اند؟ بهترین راه، بررسی وضعیت ثبت فرمان دکمه است.

همین حالا کنترلر خود را با کابل یا بلوتوث به موبایل یا کامپیوتر وصل کنید و وارد صفحه ابزار آنلاین تست و کالیبره دسته آیتکو شوید. دکمه معیوب را چند بار فشار دهید و به صفحه مانیتور نگاه کنید:

• اگر با یک فشارِ معمولی، دکمه در سایت روشن می‌شود اما بعد از رها کردنِ انگشتتان، چند ثانیه طول می‌کشد تا چراغ آن در صفحه خاموش شود، تبریک می‌گوییم! برد و ذغالی شما کاملاً سالم است و فقط دیواره دکمه جرم گرفته است.
• اما اگر دکمه اصلاً به بالا برنمی‌گردد و برای روشن شدن آن در صفحه تست باید دکمه را با تمام قدرت فشار دهید، احتمالاً لاستیک ذغالی زیر آن پاره شده است.

(یادآوری: لینک ابزار تست سایت آیتکو را در کد بالا جایگزین عبارت `لینک_صفحه_تست_شما_در_اینجا` کنید).

۴ روش خانگی برای رفع سفت شدن دکمه‌ها (بدون باز کردن پیچ‌ها)

برای از بین بردن چسبندگی و جرم‌های داخل شیار دکمه‌ها، ابتدا کنترلر را به طور کامل خاموش کنید (اگر دسته ایکس‌باکس دارید، باتری‌های آن را خارج کنید) و یکی از ۴ روش زیر را به کار ببرید:

۱. معجزه اسپری خشک کنتاکت‌شوی (سریع‌ترین و حرفه‌ای‌ترین روش)

اگر می‌خواهید در عرض ۳۰ ثانیه و بدون هیچ دردسری مشکل را حل کنید، یک اسپری تمیزکننده خشک (کنتاکت‌شوی خشک مثل اسپری ناهید خشک) تهیه کنید. لوله باریک سرِ اسپری را روی درزِ دکمه‌ای که گیر می‌کند قرار دهید و یک پاف کوتاه اسپری کنید. سپس دکمه را ۲۰ الی ۳۰ بار به سرعت پشت سر هم فشار دهید. مایع حلالِ داخل اسپری، تمام چربی‌ها و قندهای خشک‌شده را در خود حل می‌کند و چون کاملاً خشک و فرّار است، پس از یک دقیقه بدون به جا گذاشتن هیچ اثری تبخیر می‌شود.

هشدار بسیار مهم: هرگز از اسپری‌های چرب یا اسپری‌های ضدزنگ (مثل WD-40 معمولی) استفاده نکنید! روغن موجود در این اسپری‌ها برد الکترونیکی و ذغالی دسته را به کلی نابود می‌کند.

۲. استفاده از الکل ایزوپروپیل و گوش‌پاک‌کن

یک گوش‌پاک‌کن را به مقدار بسیار کمی الکل سفید (ترجیحاً الکل ایزوپروپیل بالای ۹۰ درصد) آغشته کنید؛ به طوری که فقط مرطوب شود و از آن الکل نچکد. حالا دکمه را با انگشت به پایین فشار دهید و گوش‌پاک‌کن را دور تا دورِ دیواره دکمه و شیار قاب بکشید. چند بار دکمه را بالا و پایین کنید تا الکل به دیواره داخلی نفوذ کند و رسوبات را پاک نماید.

۳. خارج کردن جرم‌های خشک با کیت تمیزکاری یا خلال دندان

گاهی اوقات تجمع جرم‌های سیاه‌رنگ در شیارِ دور دکمه‌ها و خطِ درزِ بدنه دسته با چشم دیده می‌شود که اصلی‌ترین دلیل گیر کردن دکمه دسته و سفت شدن آن است. با استفاده از نوک تیز یک خلال دندان چوبی (یا قلمِ فلزی و فرچه موجود در کیت‌های تمیزکننده چندمنظوره گیمینگ)، به آرامی جرم‌های داخل شیار را به سمت بیرون بکشید و با فرچه گردگیری کنید.

۴. ترفند نی پلاستیکی برای دکمه‌های R1 / L1 در PS5

اگر دکمه‌های بالایی (R1 یا L1) در دسته پلی‌استیشن ۵ گیر می‌کنند، یک ترفند فوق‌العاده وجود دارد: برخلاف سایر دکمه‌ها، دکمه‌های R1 و L1 در دوال‌سنس از بیرون و بدون باز کردن پیچ‌های دسته جا می‌خورند! شما می‌توانید با انداختن یک تکه پلاستیک نازک (یا ناخن) به زیر لبه دکمه R1، آن را به آرامی به سمت بیرون بکشید تا از جای خود درآید، زیر آن را کاملاً تمیز کنید و دوباره با یک فشار ساده آن را سر جایش جا بزنید.

چگونه از کثیف شدن و خرابی مجدد دسته‌ها جلوگیری کنیم؟

با توجه به قیمت بالای کنترلرهای اورجینال، پیشگیری همیشه بسیار ارزان‌تر از تعمیرات است. برای اینکه دیگر هرگز درگیر چسبناک شدن دکمه‌ها نشوید، این سه نکته را رعایت کنید:

• استفاده از کاور سیلیکونی دسته: خرید یک کاور سیلیکونی خوش‌دست، علاوه بر اینکه مانع از عرق کردن کف دست و لیز خوردن کنترلر می‌شود، بدنه دسته را در برابر خط و خش و پاشش قطرات مایعات محافظت می‌کند.
• داشتن کیت تمیزکاری روی میز: با تهیه یک کیت تمیزکننده چندکاره (دارای فرچه نرم و اسپری)، ماهی یک‌بار گرد و غبار روی دکمه‌ها و اطراف شوک‌ها را پاک کنید تا به داخل دسته نفوذ نکنند.
• قرار دادن دسته در هاردکیس یا استند: پس از اتمام بازی، کنترلر را روی میزِ پر از گرد و خاک رها نکنید و آن را داخل کیف محافظ (هاردکیس) یا روی پایه شارژر قرار دهید.

جمع‌بندی: بازگشت سرعت و نرمی به دکمه‌های کنترلر!

همان‌طور که دیدید، در اکثر مواقع می‌توانید مشکل گیر کردن دکمه دسته خود را در خانه و بدون نیاز به تعمیرکار برطرف کنید. کافیست با کمی حوصله و استفاده از حلال‌های خشک و استاندارد، جرم‌های رسوب‌کرده در دیواره دکمه‌ها را پاکسازی نمایید.

در صورتی که برای نگهداری از تجهیزات خود به دنبال کیت‌های تمیزکاری گیمینگ، کاورهای سیلیکونی ضدعرق، قطعات جانبی و یا خرید یک کنترلر اورجینال و پلمپ جدید هستید، همین حالا به بخش دسته‌های بازی و لوازم جانبی در فروشگاه آیتکو مراجعه کنید.

سوالات متداول (FAQ) درباره سفت شدن دکمه‌های دسته